Skip to main content

Sự cần thiết áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người nghiện

‎Với kết quả biểu quyết điện tử 440/444 đại biểu có mặt tán thành (chiếm 93,02% tổng số đại biểu), Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) gồm 8 chương 56 điều đã được Quốc hội chính thức thông qua tại ngày họp thứ 39, Kỳ họp thứ 10 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Đáng chú ý, tại điểm c khoản 4 Điều 42 chương V về Cai nghiện ma túy đề cập đến biện pháp giám sát điện tử đối với quản lý, hỗ trợ sau cai nghiện ma túy tại nơi cư trú.

Phòng ngừa tái nghiện dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật
Trước thực trạng người nghiện ma túy có biểu hiện ngày càng đa dạng, sử dụng nhiều loại ma túy tổng hợp gây loạn thần và xuất hiện các trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) đã đề xuất quản lý người nghiện bằng biện pháp gắn thiết bị giám sát điện tử. Theo đó, thiết bị giám sát là vòng đeo tay thông minh do Bộ Công an nghiên cứu, chế tạo vừa có khả năng giám sát, vừa theo dõi sức khỏe người nghiện. Hệ thống sẽ giám sát di biến động của người nghiện 24/7, đặc biệt là người không có nơi cư trú ổn định, mọi hành vi tháo gỡ thiết bị, rời khỏi nơi cư trú, hoặc tái nghiện đều được cảnh báo tức thời tới lực lượng chức năng. Thiết bị được sản xuất với kích thước nhỏ gọn, tích hợp hệ thống cảm biến sinh học hiện đại, định vị GPS, chống tháo gỡ, chống cháy nổ, chống nước, chống va đập...
Việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử không chỉ cải tiến phương pháp quản lý người nghiện từ thủ công sang phương pháp công nghệ hiện đại, bắt kịp xu hướng thế giới, tiết kiệm chi phí, nhân lực, mà còn giúp cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ tình trạng của người nghiện, phòng ngừa nguy cơ tái nghiện hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác, giúp cơ quan chức năng đánh giá chính xác quá trình tái hòa nhập cộng đồng của người nghiện, giúp họ rèn luyện ý thức kiểm soát hành vi, tránh xa ma túy, gia tăng niềm tin của xã hội đối với người nghiện khi thấy họ có thiện chí tái hòa nhập tốt với cộng đồng.

Áp dụng có chọn lọc, kết hợp an sinh xã hội, bảo đảm quyền con người
Tại Kỳ họp thứ 10, các đại biểu cũng đã có những ý kiến bổ sung về đối tượng áp dụng, thẩm quyền áp dụng, trách nhiệm của người bị giám sát điện tử và giao Chính phủ quy định chi tiết về thiết bị, đối tượng, quy định điều kiện, thời hạn, trình tự, thủ tục xử lý vi phạm trong việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử. 
Như vậy, Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành sẽ quy định rõ biện pháp giám sát điện tử được áp dụng cho những đối tượng nào, thời gian áp dụng, thẩm quyền áp dụng…Vòng giám sát điện tử do người Việt Nam thiết kế và làm chủ hoàn toàn về công nghệ với chế độ bảo mật dữ liệu cao, bảo đảm thông tin, quyền riêng tư, danh dự và nhân phẩm của người bị giám sát. Đây là biện pháp quản lý mang tính an toàn cao chứ không phải là hình thức trừng phạt, là biện pháp nhân văn, khoa học và đạt hiệu quả cao trong công tác quản lý người nghiện tại cộng đồng. Đặc biệt việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử được kết hợp song song với các giải pháp hỗ trợ về an sinh xã hội sẽ giúp người nghiện có điều kiện tái hòa nhập cộng đồng tốt hơn.
Việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người nghiện là cần thiết và phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại, góp phần phòng chống tái nghiện, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng bền vững.

Như Huỳnh