Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026
Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý trong công tác quản lý nhà nước về hải quan, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan; hình thức xử phạt, mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính; đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm phù hợp với yêu cầu quản lý hải quan hiện đại, chuyển đổi số và hoạt động xuất nhập khẩu trong tình hình mới.
Một số nội dung đáng chú ý của Nghị định:
1. Tăng cường xử lý các hành vi vi phạm về thủ tục hải quan
Nghị định quy định cụ thể chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm trong thực hiện thủ tục hải quan như: khai sai nội dung hồ sơ hải quan; không khai hoặc khai không đúng tên hàng, số lượng, chủng loại, trị giá, mã số hàng hóa; vi phạm quy định về thời hạn làm thủ tục hải quan; vi phạm quy định về giám sát, kiểm tra, kiểm soát hải quan; vi phạm quy định về quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.
Việc quy định rõ các hành vi vi phạm và mức xử phạt góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân hoạt động xuất nhập khẩu, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động hải quan.
2. Siết chặt xử lý hành vi buôn lậu, gian lận thương mại
Nghị định tăng cường chế tài xử lý đối với các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại, trốn thuế, gian lận xuất xứ hàng hóa, giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi để vi phạm pháp luật hải quan.
Ngoài hình thức phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả như: tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp; buộc tái xuất, tiêu hủy hàng hóa vi phạm; đình chỉ hoạt động theo quy định của pháp luật.
3. Đẩy mạnh xử lý vi phạm trên môi trường điện tử
Nghị định bổ sung các quy định phù hợp với hoạt động hải quan điện tử, chứng từ điện tử và chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan; tạo cơ sở pháp lý cho việc phát hiện, xử lý vi phạm thông qua hệ thống dữ liệu điện tử, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và hệ thống quản lý hải quan hiện đại.
Quy định này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính công khai, minh bạch và giảm thủ tục hành chính trong hoạt động xuất nhập khẩu.
4. Quy định rõ thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
Nghị định quy định cụ thể thẩm quyền lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính của lực lượng Hải quan và các cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; đồng thời quy định rõ mức phạt tiền tối đa theo từng chức danh nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định.
Để nắm rõ quy định, đề nghị nghiên cứu toàn văn Nghị định tại đây.
Minh Lý






