Sửa đổi Luật Cư trú gắn với đảm bảo an sinh xã hội

Quản lý cư trú minh bạch và hiện đại tạo thuận lợi cho công dân 
Một số quy định có liên quan đến công tác quản lý cư trú của Luật cư trú năm 2020 được sửa đổi bổ sung tại Luật số 118/2025/QH15 góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực, điển hình là nội dung được quay định tại điểm a, khoản 5, Điều 4 của Luật mới nêu rõ: “Hồ sơ đăng ký thường trú đối với người quy định tại khoản 2 Điều 20 của Luật này bao gồm: Giấy tờ tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân với chủ hộ, thành viên hộ gia đình, trừ trường hợp đã có thông tin thể hiện quan hệ này trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú”. Qua đó, công dân sẽ dễ dàng đăng ký hồ sơ thường trú khi có thông tin quan hệ với chủ hộ đã được thể hiện trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (trên ứng dụng VNeID), giúp người dân thuận tiện hơn trong đăng ký xác lập nơi cư trú hợp pháp. Bên cạnh đó, nội dung được sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 7 Điều 4 cũng nêu rõ “Đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này, khi có sự thay đổi thông tin về hộ tịch của cơ quan có thẩm quyền, thông tin thay đổi về hộ tịch của công dân được cập nhật từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho Cơ sở dữ liệu về cư trú”, không chỉ hiện đại hóa cơ chế quản lý cư trú mà còn giúp người dân có thể dễ dàng tra cứu, cập nhật thông tin về hộ tịch của mình.
Như vậy, việc chuyển đổi từ quản lý cư trú bằng thủ công sổ giấy sang phương thức điện tử, sử dụng mã số định danh cá nhân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia, là một trong những điểm mới mang tính đột phá của Luật số 118/2025/QH15 tạo ra tính minh bạch và chính xác trong đảm bảo các quyên về an sinh xã hội.
 

Bảo vệ quyền lợi trẻ em và người yếu thế
Tại điểm a, khoản 4 Điều 4 nêu rõ “ Người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ, người giám hộ mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó.
Công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó đồng ý trong các trường hợp sau đây:
Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; người từ đủ 6 tuổi trở lên về ở với cha, mẹ, người giám hộ; cha, mẹ về ở với con; người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi về ở với người giám hộ;”
Điểm mới thể hiện tính nhân văn của Luật, đó là trong nội dung sửa đổi, bổ sung trên không quy định về điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu (8 m²/người) đối các trường hợp trẻ em dưới 6 tuổi và người khuyết tật, người cao tuổi, người yếu thế. Như vậy, các cặp vợ chồng sinh con, hoàn toàn có quyền đăng ký thường trú cho con vào chỗ ở hợp pháp của mình, kể cả trong trường hợp diện tích nhà ở nhỏ, không bị ràng buộc bởi điều kiện 8 m²/người, giúp trẻ em và người yếu thế được chung sống cùng gia đình, nhất là đối với trẻ em được hưởng quyền chăm sóc, nuôi dưỡng, học tập trong môi trường gia đình. Người yếu thế được chăm sóc và hưởng các chế độ an sinh xã hội đầy đủ tại địa phương. 
Như vậy, Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi một số điều của Luật Cư trú đã gắn liền an sinh xã hội với cư trú, giúp người dân ổn định nơi ở an tâm lao động, sản xuất và tiếp cận tốt hơn các chính sách phúc lợi xã hội, thể hiện tinh thần tôn trọng nhân quyền của Pháp luật nước ta.

 Như Huỳnh