Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo thông qua hình thức livestream mua, bán hàng hóa

Tuy nhiên, chính đặc tính “thời gian thực” và “tính mở” của hình thức này đang khiến livestream trở thành một trong những nguồn phát sinh rủi ro dữ liệu cá nhân đáng chú ý, đặc biệt khi người dùng có xu hướng chia sẻ thông tin một cách tự nhiên mà thiếu đi sự kiểm soát cần thiết.
Thực tế cho thấy, trong quá trình tham gia livestream, người dùng thường để lại hoặc vô tình làm lộ nhiều thông tin cá nhân như số điện thoại, ngày sinh, địa chỉ, thông tin công việc, thói quen sinh hoạt hoặc các mối quan hệ. Những dữ liệu này ban đầu phục vụ cho mục đích thuận tiện như chốt đơn, nhận tư vấn, nhận ưu đãi hoặc tăng tương tác nhưng lại đồng thời tạo ra một “bề mặt lộ dữ liệu” rộng hơn rất nhiều so với nhận thức của người dùng. Trong môi trường có tính công khai cao như livestream, các thông tin này không chỉ được người bán tiếp nhận mà còn có thể bị thu thập bởi bất kỳ bên thứ ba nào theo dõi nội dung.

Ảnh minh họa

Từ các số điện thoại, ngày tháng năm sinh bị lộ, nhiều người đã vô tình biến mình trở thành “mắt xích” trong đường dây lừa đảo, để rồi không chỉ họ, mà cả những người thân quen của họ cũng trở thành nạn nhân. Đối tượng đã thu thập những số điện thoại công khai trên các phiên livestream. Sau đó, đối tượng dùng các số điện thoại này đăng nhập vào Facebook của chủ nhân số điện thoại, nhấn vào ô quên mật khẩu để Facebook hiện lên yêu cầu nhận lại mật khẩu mới qua tin nhắn điện thoại. Mục đích là để thực hiện các bước còn lại nhằm hack tài khoản Facebook của nạn nhân.
Ngoài ra, trong nhiều phiên livestream, đặc biệt là các phiên tư vấn tử vi, tướng số, nhiều người vô tư công khai số điện thoại, ngày sinh trong quá trình tương tác. Đây chính là nguồn dữ liệu đầu vào để tội phạm mạng gia tăng hoạt động.
Để hạn chế rủi ro lộ thông tin cá nhân tạo điều kiện cho tội phạm hoạt động, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh An Giang khuyến cáo người dân:
- Cần chủ động kiểm soát thông tin cá nhân khi tham gia livestream.
- Hạn chế chia sẻ dữ liệu nhạy cảm trên các kênh công khai và ưu tiên sử dụng các phương thức trao đổi riêng tư khi cần thiết.
- Không để số điện thoại công khai trong phần bình luận livestream, mà chỉ nhắn tin trực tiếp qua fanpage hoặc gian hàng chính thức.
- Không cung cấp mã OTP, không chuyển tiền khi chưa rõ người nhận.
- Khi có nghi vấn, người dân cần xác minh trực tiếp với người bán qua kênh chính thức.
- Mọi nghi vấn, tố giác, người dân có thể liên hệ ngay với cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ.
Việc nâng cao nhận thức về giá trị của dữ liệu cá nhân và các hình thức khai thác dữ liệu hiện nay là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro về sau.

Quốc Trung