Một số điểm mới của Nghị định số 301/2025/NĐ-CP ngày 17/11/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản
Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy sản có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng tình trạng khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) vẫn còn diễn biến phức tạp. Một bộ phận tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về khai thác, nuôi trồng, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, gây ảnh hưởng đến môi trường, suy giảm nguồn lợi và tác động tiêu cực đến nỗ lực gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
Ngày 17/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 301/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2024/NĐ-CP ngày 05/4/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, có hiệu lực thi hành từ ngày 17/11/2025.
Nghị định này bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả, mở rộng thẩm quyền xử lý và tăng nặng chế tài đối với nhiều hành vi vi phạm. Người dân, chủ tàu và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủy sản cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:
1. Bổ sung 05 biện pháp khắc phục hậu quả mới
Nghị định bổ sung thêm nhiều biện pháp nhằm buộc chủ tàu cá thực hiện đúng quy định, đặc biệt liên quan đến thiết bị giám sát hành trình (VMS) và thông tin liên lạc. Các biện pháp mới gồm:
- Buộc trang bị đầy đủ thiết bị thông tin liên lạc trên tàu cá.
- Buộc khắc phục lỗi kỹ thuật của thiết bị giám sát hành trình.
- Buộc khắc phục sự cố tín hiệu VMS.
- Buộc gửi đầy đủ dữ liệu giám sát hành trình về hệ thống giám sát tàu cá.
- Buộc chủ tàu lắp thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá.
2. Tăng cường thanh tra, kiểm tra thủy sản nhập khẩu
Một điểm mới quan trọng là tăng mức phạt đối với tổ chức, cá nhân không gửi hồ sơ, không khai báo hoặc gửi sai thông tin về thủy sản nhập khẩu có nguồn gốc từ khai thác, đặc biệt khi được vận chuyển bằng tàu công-ten-nơ.
Hành vi này nay bị phạt từ 30 triệu đến 40 triệu đồng, nhằm thu thập đầy đủ dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc, ngăn chặn việc trà trộn sản phẩm khai thác bất hợp pháp vào chuỗi cung ứng.
3. Mở rộng thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính
Từ ngày 17/11/2025, nhiều lực lượng được mở rộng thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, bao gồm:
- Chủ tịch UBND các cấp.
- Lực lượng Công an nhân dân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển.
- Hải quan, Quản lý thị trường, Kiểm lâm, Kiểm ngư.
- Các cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản.
Việc mở rộng này giúp nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm, đảm bảo quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác, vận chuyển và tiêu thụ thủy sản.
4. Xử phạt nặng hành vi tháo gỡ, tàng trữ thiết bị giám sát hành trình trái phép
Nghị định mới quy định phạt từ 50 triệu đến 100 triệu đồng đối với các hành vi:
- Tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình khi tàu cá đang hoạt động.
- Tàng trữ hoặc vận chuyển trái phép thiết bị VMS của tàu cá khác.
- Gửi trái phép thiết bị giám sát hành trình.
Đặc biệt, nếu phát hiện tàng trữ hoặc vận chuyển từ 02 thiết bị giám sát hành trình trở lên, hồ sơ vụ việc sẽ chuyển sang cơ quan điều tra để xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.
5. Đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản
Nghị định quy định rõ các đối tượng bị xử phạt, bao gồm:
- Tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm.
- Tổ chức kinh tế: doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp HTX, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị sự nghiệp…
- Hộ gia đình, hộ kinh doanh, chủ tàu cá – trong đó hộ gia đình và hộ kinh doanh bị xử phạt như đối với cá nhân.
Quy định này nhằm đảm bảo mọi đối tượng tham gia hoạt động thủy sản đều có trách nhiệm tuân thủ pháp luật.
Việc bổ sung các biện pháp này nhằm đảm bảo tàu cá hoạt động đúng quy định, minh bạch lộ trình, góp phần phòng chống khai thác IUU.
Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/11/2025.
Minh Lý
